جملات امری انگلیسی یکی از پرکاربردترین ساختارهای زبان در مکالمات روزمره هستند که برای بیان دستور، درخواست، هشدار یا راهنمایی به کار میروند. در این نوع جملهها فاعل بهطور آشکار نوشته نمیشود، زیرا مخاطب جمله (تو یا شما) بهصورت ضمنی مشخص است، برای مثال وقتی میگوییم Close the door یا Please sit down، نیازی به ذکر فاعل نیست. یادگیری درست این ساختار میتواند مکالمات شما را طبیعیتر و روانتر کند، به همین دلیل در دورههای آموزش آنلاین زبان انگلیسی بخش قابلتوجهی به تمرین جملات امری اختصاص داده میشود. در ادامهٔ این مطلب، با نحوهٔ ساخت این جملات، انواع کاربرد آنها در موقعیتهای مختلف و مثالهای کاربردی بیشتری آشنا میشویم.
جمله امری جملهای است که در آن بهصورت مستقیم از کسی میخواهیم کاری را انجام بدهد یا انجام ندهد، بنابراین برای دستور، خواهش، هشدار یا راهنمایی بهکار میرود. در این نوع جمله، فعل در ابتدای جمله میآید و فاعل تو / شما بهطور ضمنی وجود دارد ولی گفته نمیشود، مانند Close the door (در را ببند) یا Please sit down (لطفاً بنشین). لحن این جملات بسته به رابطه گوینده و شنونده و موقعیت میتواند خیلی مؤدبانه و نرم یا کاملاً محکم و جدی باشد.
در دستور زبان انگلیسی، جمله امری زیرمجموعه حالت امری (imperative mood) است. این حالت معمولاً برای بیان دستور، درخواست، پیشنهاد یا راهنمایی به کار میرود و در کنار حالتهای خبری (indicative) و التزامی (subjunctive) از مهمترین حالتهای فعل در زبان انگلیسی محسوب میشود. در حالت امری، هدف اصلی راهنمایی یا واداشتن مخاطب به انجام یا ترک کاری است و معمولا نوعی حس ضرورت یا اهمیت در خود دارد. یادگیری این نوع جملات کار سختی نیست و حتی کودکان هم میتوانند با شرکت در دورههای آموزش زبان انگلیسی برای کودکان این ساختار را یاد بگیرند.
در زبان انگلیسی، حالت امری یکی از پنج حالت اصلی فعل است و برای دادن دستور، راهنمایی یا درخواست مستقیم به کار میرود. در بیشتر افعال امری انگلیسی، فعل در شکل ساده زمان حال در ابتدای جمله میآید و فاعل ضمنی آن تو / شما است، یعنی مخاطبی که با او صحبت میکنیم، مانند Follow me دنبالم بیا، Go back to school به مدرسه برگرد. گاهی قبل از فعل، واژههایی مثل please برای مؤدب کردن لحن یا ساختارهایی مانند do برای تأکید و don’t برای ساخت جملههای امری منفی استفاده میشوند، مثل Make sure to lock the door. ( مطمئن شو که در را قفل میکنی).
در جملههای امری، فاعل تقریباً همیشه همان ضمیر دومشخص ضمنی you است، چون جمله مستقیماً خطاب به شنونده یا خواننده است، برای مثال در Wait here (همینجا صبر کن یا همینجا منتظر باش) تو در ذهن فهمیده میشود. بعد از فعل امری ممکن است مفعول غیرمستقیم بیاید، یعنی کسی که دریافتکننده عمل است، مثل Show me the money (پول را به من نشان بده). گاهی هم فقط خود فعل، جمله کامل را میسازد، مثل Go! (برو)، Stop! (بایست)، Run! (بدو). این جملهها معمولاً با نقطه یا علامت تعجب پایان مییابند. اگر جمله امری همراه با سؤال ضمیمهای (tag question) یا ساختار پرسشی خاصی بیاید، ممکن است با علامت سؤال تمام شود. شما با ثبتنام در یک آموزشگاه زبان انگلیسی و شرکت در دورههای آموزشی میتوانید بهراحتی انواع افعال و جملات را بیاموزید.

در انگلیسی جملات امری فقط برای دستورهای خشک و جدی کاربرد ندارند، بلکه هر موقع بخواهیم مستقیم به کسی بگوییم کاری را انجام بدهد یا انجام ندهد، از همین ساختار استفاده میکنیم. به همین دلیل در موقعیتهای روزمره خیلی زیاد مورد استفاده قرار میگیرند. در ادامه کاربرد جملات دستوری در انگلیسی را بیان میکنیم.
جملات امری وقتی برای دستور دادن استفاده میشوند، مستقیم و قاطع به مخاطب میگویند چه کاری را باید انجام بدهد. در انگلیسی این جملات اغلب با خود فعل شروع میشوند و فاعل you در جمله ذکر نمیشود، چون از قبل مشخص است، برای مثال Wash the dishes (ظرفها را بشور). لحن این نوع جملهها میتواند کاملاً جدی و دستوری باشد، به خصوص وقتی از سوی والدین، مدیر، معلم یا هر کسی که اختیار بیشتری دارد بیان میشود، به همین دلیل در آنها از کلماتی مثل please استفاده نمیشود تا حالت امر و الزام حفظ شود. این جملات در موقعیتهایی که لازم است سریع و بدون حاشیه کاری انجام شود، مثل محیط کار، مدرسه یا موقعیتهای اضطراری (Stop talking / Leave the room.) کاربرد دارند.
جملات دستوری برای آدرس دادن، در ظاهر شبیه امر کردن هستند اما در واقع نقش راهنمایی و هدایت مسیر را دارند. معمولا این جملات با فعل شروع میشوند و فاعل you در آنها حذف است، مثل Go straight and then turn left (مستقیم برو و بعد به چپ بپیچ). این ساختار کوتاه و مستقیم است و در مکالمات روزمره، تابلوها، نقشهها و راهنمای مسافر بسیار کاربرد دارد و به مخاطب بدون حاشیه میگوید دقیقا چه کاری انجام دهد.
جملات امری انگلیسی برای پیشنهاد و راهکار دادن، لحن نرمتر و دوستانهتری دارند و اغلب بهجای دستور، حس کمک و مشاوره منتقل میکنند. به عنوان مثال Try this new method (این روش جدید را امتحان کن). در اینجا گوینده دارد راهحل یا پیشنهادش را مستقیم بیان میکند، اما قصد تحکم ندارد، به همین دلیل در چنین جملاتی استفاده از کلماتی مثل maybe یا why don’t you میتواند لحن را حتی نرمتر کند.
ارائه دستورالعملها (مثلا در آشپزی، استفاده از وسایل یا راهنمای نصب) اغلب با جملات امری انجام میشود تا مراحل کار بهصورت قدمبهقدم و واضح گفته شوند. در دستور پخت غذا میگوییم Chop the onions, then fry them (پیازها را خرد کن، بعد آنها را سرخ کن). در راهنمای دستگاهها هم همین الگو را میبینیم، Press the power button (دکمه را فشار بده) یا Insert the card (کارت را وارد کن). این ساختار امری باعث میشود دستورالعملها ساده، مرحلهای و قابلاجرا باشند، چون هر جمله یک کار مشخص را بهطور مستقیم به مخاطب میسپارد.
نمونه هایی از پرکاربردترین جملات و افعال امری انگلیسی
در افعال امری انگلیسی، فعل در ابتدای جمله میآید و فاعل you حذف میشود، برای همین خود فعل خیلی مهم است و آشنایی با افعال رایج کمک میکند تا راحتتر دستور، درخواست یا راهنمایی بدهیم. جدول زیر چند فعل امری بسیار پرکاربرد را همراه با مثال نشان میدهد.
|
فعل امری (Verb) |
جملهی نمونه به انگلیسی |
جمله به فارسی |
|
go |
Go straight |
مستقیم برو |
|
come |
Come here |
بیا اینجا |
|
sit |
Sit down |
بنشین |
|
stand |
Stand up |
بلند شو |
|
open |
Open the door |
در را باز کن |
|
close |
Close the window |
پنجره را ببند |
|
turn |
Turn off the TV |
تلویزیون را خاموش کن |
|
listen |
Listen carefully |
با دقت گوش کن |
|
wait |
Wait a minute |
یک دقیقه صبر کن |
|
try |
Try again |
دوباره امتحان کن |
|
stop |
Stop talking |
صحبت نکن |
|
start |
Start the engine |
موتور را روشن کن |
|
read |
Read this book |
این کتاب را بخوان |
|
write |
Write your name |
اسمت را بنویس |
|
eat |
Eat slowly |
آهسته غذا بخور |
|
drink |
Drink more water |
آب بیشتری بنوش |
در انگلیسی، شکل منفی جمله امری مثبت با اضافهکردن فعل کمکی do + not (یا شکل کوتاه don’t) به مصدر فعل، بدون to ساخته میشود. یعنی اول don’t / do not میآید و بعد خود فعل اصلی در شکل ساده، مثل Don’t be late (دیر نکن). با این ساختار، مستقیم و واضح به مخاطب میگوییم کاری را انجام ندهد یا آن را متوقف کند.
جملات امری شرطی یک ساختار مستقل دستوری نیستند، بلکه ترکیبی از یک جمله شرطی و یک جمله امری هستند که برای ارائه راهکار یا دستور در شرایط خاص استفاده میشوند. یعنی اول یک شرط را بیان میکنند، بعد در بخش دوم، یک دستور یا راهکار میدهند. معمولاً در انگلیسی بخش اول با if شروع میشود و بخش دوم به صورت امری میآید، مانند If you miss the bus, call an Uber (اگر از اتوبوس جا ماندی، اوبر خبر کن). در این ساختار، قسمت if وضعیت یا مشکل را توضیح میدهد و جمله امری بعد از آن، راهحل یا کاری که باید انجام شود را بهطور مستقیم بیان میکند.
جملات امری انگلیسی با do برای تأکید، تشویق یا گاهی کمی جدیت بیشتر بهکار میروند. در این ساختار، بهجای آنکه فقط خود فعل را بیاوریم، از do قبل از فعل اصلی استفاده میکنیم، مانند Do sit down (لطفاً بنشین) اما با لحن تأکیدی یا Do call me if you need help (حتماً اگر کمک خواستی به من زنگ بزن). do بیشتر در جملات رسمیتر یا وقتی که گوینده میخواهد نشان بدهد واقعاً انجام آن کار مهم است، بدون اینکه لحنش کاملاً دستوری و خشک شود، کاربرد دارد. پس هم میتواند نوعی تأکید محترمانه و هم ابزاری برای تشویق جدیتر مخاطب به عمل باشد.
در انگلیسی فاعل جمله امری حذف میشود که همان you است، اما گاهی برای وضوح، تأکید یا خطابکردن فرد یا گروه خاص، فاعل را بهطور مشخص میآوریم. در برخی موارد برای تأکید یا مشخص کردن مخاطب، فاعل را قبل از فعل میآوریم، مانند Everybody listen carefully. در واقع آوردن فاعل مشخص باعث میشود مخاطب دقیقاً بداند این دستور یا درخواست متوجه چه کسی است و در کلاس، جلسات یا موقعیتهایی که چند نفر حضور دارند، کاربرد دارد.
در بیشتر موارد برای بیان دو یا چند دستور یا کار پشتسرهم، از and در جملات امری استفاده میکنیم تا کارها بهصورت مرحلهای و مرتبط گفته شوند. به عنوان مثال Go to the shop and buy some milk (به مغازه برو و کمی شیر بخر). در این ساختار، در جملات امری، and میتواند دو دستور یا دو مرحله مرتبط را به هم وصل کند و به مخاطب نشان میدهد که هر دو کار باید انجام شوند، به همین دلیل در دستورالعملها، دادن آدرس و ارائه راهکار کاربرد دارد.
گاهی بعد از جمله امری، یک سؤال کوتاه ضمیمه (tag question) میآید تا از مخاطب تأیید بگیرد یا لحن جمله را تعاملیتر کند. به عنوان مثال Close the door, will you? (در را ببند، میتوانی؟) یا Help me with this, can you? (کمکم میکنی؟). در این جملات، بخش امری همان دستور یا درخواست است و سؤالهای ضمیمهای میتوانند بسته به موقعیت و لحن گوینده، حالت دوستانه، تأکیدی یا حتی اعتراضی ایجاد کنند.
یک راه سریع برای تشخیص جمله امری این است که ببینیم آیا جمله با فعل اصلی شروع شده یا فعل خیلی زود بعد از فاعل حذفشده میآید یا نه؟ چون در بیشتر جملات امری، فاعل you نوشته نمیشود، فعل به طور مستقیم در ابتدای جمله مینشیند، مانند Wash the car یا Don’t touch that، بهمحض دیدنِ فعل در آغاز، میتوان حدس زد جمله امری است. با این حال، همه جملات امری لزوماً با فعل شروع نمیشوند، برای مثال وقتی اول please یا if میآید یا وقتی فاعل مشخصی اضافه میکنیم (You, sit here)، ساختار ظاهراً عوض میشود، اما هنوز داریم دستور، درخواست یا راهکار میدهیم. در این موارد باید به معنای جمله نگاه کنیم، اگر جمله دارد کسی را بهطور مستقیم به انجام یا ترک کاری فرامیخواند، حتی اگر با فعل شروع نشود، باز هم از نظر دستوری در گروه جملات امری قرار میگیرد.
جملات امری انگلیسی یکی از مهمترین ابزارهای ارتباطی روزمره هستند، زیرا با یک ساختار ساده و مستقیم، به ما اجازه میدهند دستور بدهیم، درخواست کنیم، هشدار بدهیم، راهنمایی ارائه کرده و یا پیشنهاد و راهکار مطرح کنیم، بدون آنکه لازم باشد فاعل را بهصورت صریح بیاوریم. با توجه به اهمیت این نوع جملات همه زبانآموزان باید آنها را یاد بگیرند، از این رو با شرکت در دورههای زبان انگلیسی در مراکز معتبر میتوان افعال امری انگلیسی را به درستی یاد گرفت.
بله، فاعل آن معمولاً you (تو یا شما) است، اما در جمله نوشته نمیشود و فقط در ذهن فهمیده میشود.
بله، با افزودن کلماتی مثل please یا kindly میتوانیم آن را محترمانه کنیم.
این جملات در موقعیتهای زیادی مانند گفتوگوهای روزمره، دستورالعملها و راهنماها، هشدارها، درخواستها و فرمانها به کار میروند.