خواسته هر پدر و مادری است که برای موفقیت فرزند خود بهترین موقعیتها رافراهم سازد. در دنیای پر رقابت امروز که با شتاب هر چه تمام تر به سمت جهانی شدن پیش میرود، یکی از بزرگترین امتیازات برای فرزندان دو زبانه بودن است. دو زبانه شدن کودک نه تنها در دوران مدرسه و هنگام کاریابی امتیازی بزرگ به حساب می آید، بلکه در امر مهارتهای ذهنی و حل مسئله نیز به شدت اثر گذار است. هر چند پیمودن این راه برای اولیا خالی از نگرانی نیست لیکن روشهای فراوانی وجود دارند که با بکار گیری آنها مطمئنا فرزند شما میتواند در دوران کودکی بیشترین بهره را از یادگیری یک زبان داشته باشد.
شاید بپرسید چگونه کودک خود را دو زبانه کنیم؟ در پاسخ باید بگویم روشها و منابع معرفی شده در این مقاله در خصوص پرورش کودک دو زبانه روشهایی تست شده و موثر هستند. شما میتوانید از یک یا چند مورد از این روشها استفاده کنید و شاهد نتایج شگفتانگیز آن باشید!
اولین و مهمترین عامل آموزش کودک دو زبانه، سن قرارگیری در معرض دومین زبان است و دومین عامل را میتوان میزان و نوع در معرض بودن دو زبان دانست.
دوزبانگی یعنی شخص دوزبانه از هر دو زبان به یک اندازه استفاده کند. اولین زبانی که هر فرد یاد میگیرد زبان مادری اوست. افراد زبانهای دیگر را تحت شرایط مختلف و با سطوح مختلف تسلط یاد میگیرند. افرادی که چند زبان را از کودکی میآموزند به عنوان دوزبانه یا چند زبانه شناخته میشوند. وقتی که یک فرد در سنین بزرگسالی به یادگیری زبان دوم اقدام نماید، یعنی دوزبانگی را به صورت عمدی و خودخواسته انتخاب کرده است و نیاز به فشار ذهنی بیشتری برای یادگیری دارد اما کودکانی که ناآگاهانه زبان دوم را یاد میگیرند نیاز به این فشار ذهنی ندارند.
پیشنیاز دوزبانه شدن، صرف وقت و داشتن صبر و حوصله فراوان است. با قرار دادن کودک در معرض زبان دوم و ایجاد محیطی شبیه به محیط واقعی، کودک دو زبانه (Bilingual child) خواهد شد. اگر خودتان به زبان انگلیسی تسلط کافی دارید، باید روزانه با کودک به زبان انگلیسی صحبت کنید.
چگونه کودک دوزبانه داشته باشیم؟ برای دوزبانه شدن کودک کارهای زیر را انجام دهید:
1- مشاهده کارتونهای انگلیسی
برای دوزبانه شدن کودک بهترین راه استفاده از کارتونهای انگلیسی زبان است. به صورتی که روزانه چندین ساعت کودک با زبان انگلیسی در ارتباط قرار بگیرد. کارتونها باید طبقهبندی شده و متناسب با سن و علاقه کودک باشند. علاوه بر این، بهتر است کارتونها صرفا آموزشی و با هدف یادگیری زبان انتخاب نشوند.
حتی شنیدن صدای کارتونها موثر است و باعث یادگیری و آشنایی کودک با زبان انگلیسی خواهد شد. یکی از مزایای یادگیری زبان با کارتون این است که نیازی نیست شما به زبان انگلیسی تسلط داشته باشید.
از طریق کارتونهای انگلیسی، کودک با زبان انگلیسی مانوس میشود و مانند زبان مادری زبان انگلیسی را یاد میگیرد.
۲- برای کودک کتاب داستان انگلیسی بخوانید.
اگربه زبان انگلیسی تسلط دارید و تلفظ کلمات را به درستی به کار میبرید، هر روز برای کودک خود کتاب داستان انگلیسی مخصوص کودکان بخوانید. از کتاب سطح مبتدی شروع کنید و کم کم کتابهای مشکلتر را انتخاب کنید. توجه کنید که کتابها از جذابیت کافی برای کودک برخوردار باشند. اما اگر تسلط به زبان ندارید میتوانید از کتاب داستانهایی که دارای فایل صوتی هستند استفاده کنید.
۳- برنامه معین روزانه برای آموزش داشته باشید.
حتما یک برنامه روتین برای آموزش زبان انگلیسی خود در خانه ایجاد کنید و بهتر است که مدت جلسات در ابتدا کوتاه باشد و به تدریج زمان جلسات خود را افزایش دهید.
به گفته بسیاری از زبانشناسان، زبان یک مهارت است و برای یادگیری آن باید تمرین زیادی انجام داد. تمرین شما باید متناوب، مستمر و طولانی باشد تا اثربخشی آن زیاد شود. استمرار یعنی تکرار آموزش بدون تعطیلی، لذا برای یادگیری هر زبانی نمیشود که مدتی را سخت تمرین کرد و سپس مدتی تمرین را کنار گذاشت؛ بنابراین استمرار و برنامه معین روزانه را فراموش نکنید.
۴- آموزش زبان انگلیسی را با بازی همراه کنید.
بازی کردن یکی از هیجانانگیزترین و موثرترین کارها برای آموزش به کودکان است که به رشد خلاقیت و یادگیری کودک کمک شایانی میکند. شما میتوانید قسمتی از اتاق کودک را به بازیها و مهارتهای انگلیسی اختصاص دهید و در آن قسمت کتابها، کارتونهای زبان اصلی و فلش کارتهای آموزش زبان انگلیسی را متصل نمایید.
برای پرورش یک کودک دو زبانه، از نقاشی کمک بگیرید. میتوانید با کمک نقاشیهای خلاقانه به کودک خود زبان انگلیسی یاد بدهید. فراموش نکنید که اگر تسلط کافی بر زبان ندارید، این کار را به یک مدرس زبان مجرب بسپارید.

۱- بهبود مهارتهای ارتباطی
کودکان چند زبانه در معرض تجربیات اجتماعی متنوعتری قرار میگیرند و میتوانند با فرهنگهای متفاوت آشنا شوند. در نتیجه این شناخت، کودکان اغلب نظرات و ایدههای دیگران را بهتر درک میکنند و در برقراری ارتباط با دیگران میتوانند موثرتر عمل کنند.
۲- تقویت دیدگاههای مختلف
فراگیری هر زبان جدید، اولویتها و دیدگاههای افراد را تغییر میدهد و دیدگاهشان را بسط میدهد. یک زبان باعث ایجاد «ساختار فکری زبانی» میشود، یعنی هر زبان، یک ساختار فکری منحصر به فرد ایجاد میکند.
۳- مهارت در انجام چند کار همزمان
افراد دو زبانه به دلیل توانایی در فهم هم زمان دو زبان، معمولا بهتر میتوانند چند کار را به طور همزمان انجام دهند. به گفته محققان وقتی فردی دوزبانه به طور مداوم از دو زبان استفاده میکند، صحبت کردن به یکی از آن زبانها نیازمند کنترل ذهن برای جلوگیری از تداخل دو زبان است تا فرد بتواند با تسلط و مهارت، به زبانی که میخواهد صحبت کند. این قابلیت باعث میشود چند زبانهها بتوانند چند کار را به طور همزمان انجام دهند و در عین حال تمرکز اصلی شان روی یک کار باشد و دچار حواس پرتی نشوند.
4- تقویت عملکردهای ذهنی
تواناییهای ذهنی، مهارتهای اجرایی و استدلالی، برنامهریزی و حل مسئله در کودکان دو زبانه و چند زبانه بهتر است. این تواناییها در زمینه مهار احساسات و دقت و نظارت بر آنها بیشتر مشاهده میشود تا جایی که کودکان دوزبانه در مدرسه عملکرد بهتری نسبت به همسالان خود خواهند داشت. شواهد موجود حاکی از تاثیر مثبت دوزبانگی زود هنگام بر قوه تفکر کودک است. امروزه محققان از تاثیر مستقیم زبان برهوش، سخن به میان میآورند و معتقداند که دو زبانگی بر هوش کودک تاثیرات مثبتی خواهد گذاشت.
5- تقویت حافظه
افراد دوزبانه یا کودکان دو زبانه، در آزمونهای حافظه از کسانی که فقط به یک زبان صحبت می کنند، موفقتر هستند و امتیاز بالاتری کسب میکنند. حافظه قوی در انجام تمام فعالیتهای روزمره و کاری ضروری است و باعث بهتر انجام دادن کارها میشود.
6- یادگیری بهتر زبان سوم
ثابت شده است که یادگیری زبان دوم راه را برای یادگیری زبانهای بعدی هموار میکند. در واقع زبانها یکدیگر را تقویت میکنند و بخشی از مغز که مسئول یادگیری و پردازش زبان است فعالتر میشود.

سخن پایانی
وقتی کودکان از سنین پایین یادگیری زبان دوم را شروع میکنند، ذهنشان به طرز شگفتانگیزی تقویت میشود. دو زبانه بودن کودکان فقط به توانایی صحبت در دو زبان ختم نمیشود، بلکه روی حافظه، تمرکز و قدرت حل مسئله هم تأثیر زیادی دارد. هر بار که کودکان از یکی از زبانها استفاده میکنند، مغزشان سریعتر و کارآمدتر عمل میکند، چیزی که در زندگی روزمرهشان هم به کمکشان میآید. با ثبت نام کودک خود در دورههای آموزشگاه زبان پردیسان، تمامی مهارتهایی را که برای دوزبانه شدن در زبانهای خارجی (انگلیسی، آلمانی، فرانسه، ترکی استانبولی و …) مورد نیاز است آموزش دیده و یادگیری زبان را به طور صحیح پایهریزی کنید. در صورت داشتن سوالات بیشتر، کافی است به قسمت “مشاوره رایگان” مراجعه نمایید.
برای اینکه کودکان بیشترین بهره را از دو زبانه بودن خود ببرند، لازم است منابع آموزشی مناسب و جذابی در اختیارشان قرار دهیم. انتخاب منابعی که همراه با بازی، ویدیو و فعالیتهای سرگرمکننده باشد، نقش مهمی در علاقهمندی آنها به زبان دارد. اموزشگاه زبان پردیسان با ارائه محتوای آموزشی متنوع، یادگیری را برای کودکان لذتبخش میکنند.
دو زبانه شدن کودکان، ذهن آنها را برای دیدگاههای جدید و خلاقانه آماده میکند. وقتی کودکان با دو فرهنگ مختلف آشنا میشوند، راحتتر ایدههای متنوع را با هم ترکیب میکنند. این موضوع در مهارتهای هنری، موسیقی و حتی حل مسائل پیچیده در ریاضیات تأثیر مثبتی دارد.
برای دوزبانه شدن کودک هیچ نیازی نیست که پدر و مادر زبان انگلیسی را بلد باشند. کافیست مسیر درست را انتخاب کنید و کودک را در معرض زبان انگلیسی قرار دهید. شما نباید با کودک به انگلیسی صحبت کنید چون ممکن است تسلط کافی نداشته باشید و گرامر یا تلفظ لغات را به اشتباه در ذهن او تثبیت کنید!
بچهها خیلی سریع زبانهای جدید را فرا میگیرند، اما اگر تمرین نداشته باشند هم کودکان میتوانند زبانی را که آموختهاند فراموش کنند، اما این فرآیند پیچیده است و به عوامل مختلفی بستگی دارد. این پدیده به ویژه در کودکان مهاجر یا کودکانی که در معرض یک زبان برای مدتی محدود قرار گرفتهاند، بسیار رایج است.
خیر، معمولاً نه. افراد دوزبانه در بیشتر مواقع و به ویژه زمانی که در هر دو زبان تسلط بالایی دارند، به صورت خودکار و بدون نیاز به ترجمه ذهنی از یک زبان به زبان دیگر فکر و صحبت میکنند.