نکات طلایی برای یادگیری زبان عربی

یادگیری زبان عربی

زبان عربی به عنوان زبان کتاب مقدس اسلام و میراث پر بهای پیامبران از حدیث و تاریخ و تفسیر، وجه مشترک میان مسلمانان جهان است. همچنین جمعیت انبوهی در خاورمیانه تا شمال آفریقا و مرزهای جنوب شرق آسیا با این زبان به گفتگو می‌پردازند. این ضرورت برای ایرانیان که از طرفی تشنه یادگیری معارف اسلامی و از طرف دیگر نیازمند استفاده از منابع اصیل آن هستند و همچنین زبان آنان با زبان اعراب آمیختگی بسیار دارد، از درجه بالاتری بر خوردار است. ارتباط و پیوند همه جانبه با محیط‌های عربی به ویژه کشورهای همسایه، موجب می‌شود که زمینه فراگیری و آموزش زبان عربی بیش از پیش در ایران رونق بگیرد و افراد بسیاری به یادگیری این زبان مبادرت بورزند. زبان عربی برای همه ما جزئی از زندگی روزمره‌مان شده است و اغلب تفکیک این زبان از زبان مادریمان برای همه به شدت سخت شده است.

تفاوت گویش‌های مختلف عربی و نحوه انتخاب گویش مناسب

زبان عربی، با گستردگی جغرافیایی و تنوع فرهنگی گویشورانش، دریایی از لهجه‌ها و گویش‌های گوناگون را در خود جای داده است. شناخت این گویش‌های عربی و انتخاب مناسب‌ترین لهجه عربی، همواره یک چالش و پرسش اساسی بوده است.

زبان عربی، مانند هر زبان زنده دیگری، در طول قرن‌ها و در پهنه وسیعی از سرزمین‌ها، تحت تأثیر عوامل تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و حتی جغرافیایی قرار گرفته است. عربی فصیح (MSA – العربية الفصحى)، به عنوان ریشه و استاندارد مشترک عمل می‌کند. اما در زندگی روزمره، مردم هر منطقه، گویش محلی خود یا همان عربی عامیانه (عربی محاوره‌ای) را به کار می‌برند که حاصل تحولات طبیعی زبان و تعامل با زبان‌های دیگر بوده است. این بخش به معرفی گویش‌های زبان عربی و دلایل تنوع آن‌ها می‌پردازد و برای درک این تنوع، به این سوال می‌پردازد که کدام لهجه عربی بهتر است.

این گویش‌های عربی (که گاهی “لهجه” نیز نامیده می‌شوند) در ساختار جملات، تلفظ برخی حروف، واژگان و حتی اصطلاحات روزمره با یکدیگر و با عربی فصیح تفاوت‌هایی دارند. این تفاوت‌ها گاه جزئی و گاه به قدری قابل توجه هستند که درک متقابل بین گویشوران مناطق دور از هم را دشوار می‌سازند.

انواع گویش‌های عربی

گویش‌های زبان عربی در بیشتر موارد چنان از هم دورند که بر پایهٔ تعریفات زبان‌شناختی در اصل بایستی آن‌ها را به عنوان زبان‌های جداگانه به شمار آورد اما به‌طور کلی می‌توان آن‌ها را به سه بخش تقسیم نمود:

عربی کلاسیک یا قرآنی: به زبان عربی ادبی گفته می‌شود که در قرآن، متون دینی و ادبیات کهن به کار رفته است. این زبان، اساس و پایه زبان عربی استاندارد مدرن است و در سخنرانی‌ها و برخی از رسانه‌های عربی کاربرد دارد.

عربی استاندارد یا فصیح یا کتابی: این زبان، زبان رسمی و مکتوب کشورهای عربی است و در متون رسمی، ادبیات کلاسیک، رسانه‌ها و آموزش استفاده می‌شود. به این زبان همچنین «عربی معیار مدرن» یا MSA (Modern Standard Arabic) نیز گفته می‌شود.

عربی گفتاری(گویش‌های محلی): به لهجه‌های محاوره‌ای و عامیانه‌ی زبان عربی اشاره دارد که با زبان رسمی و نوشتاری (فصیح) تفاوت دارد. این اصطلاح در مقابل عربی فصیح یا استاندارد که در آموزش، کتاب‌ها و رسانه‌های رسمی استفاده می‌شود، به کار می‌رود.

نحوه انتخاب گویش مناسب عربی

انتخاب گویش مناسب عربی به اهداف و نیازهای شما بستگی دارد. اگر قصد سفر یا کار در یک کشور خاص را دارید، یادگیری گویش محلی آن منطقه توصیه می‌شود. برای مثال، اگر قصد کار در رسانه‌های عربی را دارید، گویش مصری مناسب است. اگر به کشورهای حوزه شام سفر می‌کنید، گویش شامی مناسب خواهد بود. همچنین، برای تجارت در کشورهای حوزه خلیج فارس، گویش خلیجی مناسب است. بررسی منابع آموزشی موجود برای هر گویش نیز مهم است. برخی گویش‌ها ممکن است منابع یادگیری بیشتری داشته باشند که می‌تواند به تسهیل فرآیند یادگیری کمک کند.

کتاب‌های آموزشی برای یادگیری زبان عربی فصیح

یادگیری زبان عربی به دلیل تنوع گویش‌ها و فرهنگی غنی می‌تواند یک چالش باشد، اما با استفاده از منابع آموزشی مناسب، این فرآیند به مراتب آسان‌تر و لذت‌بخش‌تر می‌شود. در اینجا به برخی از بهترین منابع آموزشی برای یادگیری زبان عربی فصیح اشاره می‌کنیم.

• کتاب “العربیة بین یدیک”

یک مجموعه کتاب آموزشی برای یادگیری زبان عربی برای زبان ‌آموزان غیر عرب زبان است. این مجموعه از سطح مقدماتی شروع شده و به تدریج زبان آموز را به سطحی می‌رساند که بتواند به زبان عربی به صورت شفاهی و کتبی تسلط پیدا کند. این کتاب‌ها به زبان عربی فصیح نوشته شده‌اند و شامل متون و مکالمات متنوع، تمرین‌ها و فایل‌های صوتی هستند که به درک و یادگیری بهتر زبان کمک می‌کنند. از ویژگی‌‏های این کتاب طراحی زیبا، استفاده از تصاویر رنگی و باکیفیت و وجود فایل‌های صوتی برای هر درس است که استفاده از آن را جذاب‌‏تر و راحت‌تر می‌‏کند. درس‌ها به همراه تمرین بوده و همچنین در پایان هر کتاب فهرست مفردات لغات ارائه شده است.

این کتاب در بسیاری از کشورها به عنوان منبع آموزشی زبان عربی مورد استفاده قرار گرفته است. هرچند ادعای خودآموز بودن دارد اما یادگیری مکالمه عربی با آن نیازمند راهنمایی استاد مسلط به زبان عربی است. این کتاب در سه جلد و به همراه سه مجموعه فایل صوتی توزیع شده است.

• کتاب “الکتاب الأساسی”

یکی از بهترین کتاب‌های آموزشی منتشر شده برای یادگیری زبان عربی است که توسط توسط بخش آموزش عربی به غیرعرب‌زبانان دانشگاه أم القری مکه مکرمه منتشر شده است. این کتاب نیز مانند دیگر کتاب‌های آموزش مکالمه عربی به صورت آموزش صفر تا صد مکالمه عربی عمل کرده و بر هر چهار مهارت یادگیری زبان (شنیدن، صحبت کردن، خواندن و نوشتن) تأکید دارد. در مقدمه این کتاب ذکر شده است که روشی که این کتاب مکالمه عربی فصیح در پیش گرفته است مانند همان روشی است که کودک خواندن و نوشتن را برای اولین می‌آموزد. هم‌چنین توجه به زبان امروزی عربی که در رسانه‌های عرب‌زبان از آن استفاده می‌شود و بهره‌مندی از جذابیت‌های ظاهری و استفاده از عکس‌های رنگی از دیگر ویژگی‌های مهم این مجموعه است.

• کتاب “تعلم العربیه”

یک مجموعه کتاب درسی برای آموزش زبان عربی به زبان آموزان است. این کتاب معمولاً در سه جلد و برای سطوح مختلف (مبتدی تا پیشرفته) طراحی شده و شامل بخش‌های مختلفی از جمله مکالمه، دستور زبان، خواندن و نوشتن است.

• کتاب “العربیه للعالم”

مجموعه کتابی است که برای آموزش مکالمه زبان عربی توسط گروهی از نویسندگان در انستیتوی زبان عربی دانشگاه ملک سعود تهیه شده است. این کتاب‌ها به گونه‌ای طراحی شده‌اند که به افراد غیر عرب زبان امکان یادگیری زبان عربی را به عنوان یک زبان دوم می‌دهند. زبان عربی به کار رفته در این کتاب‌ها، عربی میانه است (زبان عربی آسان و واضح نه عربی غربی‌شده و نه عربی عامیانه کوچه‌بازاری) که در دانشگاه‌ها و رسانه‌های چاپی یا صوتی-تصویری مورد استفاده قرار می‌گیرد. کتاب اول، کتاب دوم و کتاب سوم این مجموعه بر مهارت‌های عمومی مکالمه عربی تمرکز دارد.تمرکز کتاب چهارم در حوزه سیاست و دیپلماسی‌ست و کتاب پنجم برای کسانی‌ست که می‌خواهند در حوزه تجارت و بیزینس به زبان عربی اطلاعات بیشتری داشته باشند.

• کتاب “اللغه العربیه”

این کتاب محصول انتشارات مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفی (ص) است.نویسندگان این کتاب اساتید شاکر محمود افضلی و میثم الربیعی هستند. که سابقه بیش از 20 سال تدریس زبان عربی را در کارنامه خود دارند. این کتاب روش آموزش پلکانی از ساده به پیشرفته  را در پیش گرفته است. و با رعایت سطح لغوی و فرهنگی زبان‌آموز و اعراب‌گذاری متون و تمرین‌ها تلاش می‌کند تا زبان‌آموز را در آموزش بهتر مکالمه عربی راهنمایی کند. از دیگر ویژگی‌‏های این کتاب طراحی زیبا، استفاده از تصاویر رنگی و باکیفیت است.

سخن پایانی

اگر می‌خواهید مکالمه زبان عربی را به صورت خودآموز آموزش ببینید، باید بگوییم که متأسفانه کتاب‌های خودآموز مناسبی برای یادگیری این زبان شیرین وجود ندارد! و طبق تجربه‌های بدست آمده همان کتاب‌های معدود هم توانایی آموزش مکالمه عربی به صورت خودآموز را ندارند. چنانچه مایل به یادگیری مکالمه زبان عربی هستید پیشنهاد می‌شود کلاس‌های زبان عربی آموزشگاه زبان پردیسان را انتخاب نمایید. در صورت داشتن سوالات بیشتر درباره کلاس‌های زبان عربی، کافی است به قسمت “مشاوره رایگان” مراجعه نمایید. کارشناسان زبان عربی این آموزشگاه، در اسرع وقت با شما تماس گرفته و پاسخگوی سوالات شما خواهند بود.

سوالات متداول